KLARNET ÇALMAYA BAŞLA
Klarnetin Aksesuarları: Kamış ve Bek Neden Klarnetin Kendisi Kadar Önemlidir?
Klarnet Eğitmeni Ali Görkem Öztürk
7/5/20264 min read


Sol Klarnetin Parçalarını Tanıyalım
Bir sol klarnet, dışarıdan tek parça gibi görünse de aslında birçok önemli bileşenden oluşur:
1. Kamış (Reed)
Klarnette sesi oluşturan temel parçadır. Bek üzerine takılır ve titreşerek sesin oluşmasını sağlar.
2. Bek (Ağızlık)
Klarnetin karakterini belirleyen en önemli parçadır. Dudak, nefes ve kamışla doğrudan temas eden bölüm olduğu için ses rengini, rahatlığı ve kontrolü büyük ölçüde etkiler.
3. Kelepçe (Ligature)
Kamışı bek üzerine sabitleyen aparattır. Sadece kamışı tutmakla kalmaz, çalım konforunu ve tepki süresini de etkiler.
4. Baril
Üst gövde ile bek arasındaki parçadır. Klarnetin akort ayarlamasında kritik rol oynar. Özellikle kaliteli ağaç bariller, daha dengeli bir akort ve daha zengin bir ton sağlayabilir.
5. Üst Gövde
Sol elin çalıştığı bölümdür. Tuş mekanizmasının önemli kısmını barındırır.
6. Alt Gövde
Sağ elin çalıştığı bölümdür. Alt seslerin kontrolü burada gerçekleşir.
7. Kalak
Sesin dışarı yayıldığı bölümdür. Klarnetin karakteristik tınısının oluşumunda önemli pay sahibidir.
8. Mantarlar
Parçaların birbirine sağlıklı şekilde oturmasını sağlar. Düzenli bakım gerektirir.
9. Tuşe Mantarları
Tuşların sessiz ve dengeli çalışmasını sağlayan küçük tamponlardır.
10. Yaylar ve Direkler
Mekanik sistemin hareket etmesini sağlayan metal parçalardır.
11. Güderiler (Padler)
Klarnetin hava kaçırmamasını sağlayan en önemli parçalar arasındadır. Bir güderinin kaçırması bile enstrümanın çalınmasını ciddi şekilde zorlaştırabilir.
12. Reglaj
Klarnetin tüm mekanik sisteminin hassas ayarına verilen isimdir. Özellikle yeni başlayanların yaşadığı birçok problemin sebebi aslında kötü reglajdır.
Bek Neden Klarnetin Kendisinden Daha Önemli Olabilir?
Yeni alınan klarnetlerin büyük çoğunluğu, maliyeti düşürmek amacıyla üretilmiş standart beklerle gelir. Bu bekler genellikle çalınabilir seviyededir ancak kaliteli bir tını, rahat kontrol ve doğru teknik gelişim açısından yeterli değildir.
Özellikle Çin üretimi birçok başlangıç klarnetinde kullanılan bekler oldukça kapalı yapıdadır. Bu durum:
Sesin sıkışmasına,
Dudak kontrolünün zorlaşmasına,
İleri tekniklerin öğrenilmesinin gecikmesine,
Öğrencinin motivasyon kaybetmesine neden olabilir.
Türkiye'de sol klarnet geleneği nedeniyle daha açık yapılı bekler tercih edilmektedir. Çünkü açık bekler:
Daha geniş ton üretir,
Türk müziği tavrına daha uygundur,
İleri seviyede daha fazla ifade imkanı sağlar.
Piyasada yoğun olarak kullanılan ve bilinçli şekilde üretilen bazı markalar:
Remsey
Moschos
Vandoren
Denner
Ancak burada önemli bir detay vardır: En kaliteli markalarda bile her bek aynı performansı göstermeyebilir. Aynı model iki bek arasında bile hissedilir farklar oluşabilir.
Bir diğer konu ise "açma bekler"dir. Bu bekler profesyonel düzeyde çok başarılı sonuçlar verebilse de başlangıç seviyesinde kullanılmaları genellikle önerilmez. Çünkü kontrolü zorlaştırabilirler. İlerleyen seviyelerde ise doğru kullanıldığında ciddi avantaj sağlarlar.
Kamış Neden Sürekli Değiştirilmelidir?
Klarnetin sesi sadece bekten oluşmaz. Bek kadar önemli olan ikinci unsur kamıştır.
Birçok başlangıç setinde yalnızca tek kamış bulunur. Ancak tek kamışla uzun süre çalışmak doğru değildir. Çünkü kamış:
Nemden etkilenir,
Zamanla yumuşar,
Esnekliğini kaybeder,
Ses karakterini değiştirir.
Bu nedenle klarnet çalan herkes:
Farklı sertliklerde kamışlar,
Farklı marka kamışlar,
Farklı kesim yapılarındaki kamışları denemelidir.
Örneğin bir öğrenci:
0.75numara,
1 numara,
1.25 numara,
1.5 numara
kamışları deneyerek kendi dudak yapısına ve nefesine uygun olanı bulmalıdır.
Ayrıca her marka farklı karakter sunar. Bu nedenle tek bir marka yerine farklı üreticilerin kamışlarını denemek, öğrencinin gelişimine ciddi katkı sağlar.
Kelepçe Neden Önemlidir?
Yeni başlayanların en çok göz ardı ettiği parçalardan biri de kelepçedir.
Klarnetin içinden çıkan standart kelepçeler çoğunlukla en ekonomik ürünlerdir. Bu kelepçeler:
Takıp çıkarması zor olabilir,
Kamışı eşit sıkmayabilir,
Ayar yapmayı zorlaştırabilir,
Öğrencinin motivasyonunu düşürebilir.
Daha kaliteli bir kelepçe ise:
Kurulumu kolaylaştırır,
Daha dengeli sıkma sağlar,
Çalım konforunu artırır,
Öğrenme sürecini psikolojik olarak da destekler.
Baril Gerçekten Fark Yaratır mı?
Evet.
Özellikle kaliteli ağaç bariller:
Akort stabilitesini artırabilir,
Ton rengini zenginleştirebilir,
Sesin daha kontrollü çıkmasını sağlayabilir.
Her klarnette mucize yaratmasa da iyi seçilmiş bir baril, özellikle orta ve üst seviyede fark yaratabilmektedir.
Klarnet Bakımı ve Reglaj Neden Bu Kadar Önemlidir?
Yeni başlayanların çoğu şu konuları hiç bilmeden klarnete başlar:
Klarnet nasıl temizlenir?
Güderiler nasıl korunur?
Mantarlar nasıl yağlanır?
Klarnet ne sıklıkla reglaja gitmelidir?
Hangi hava koşullarında dikkat edilmelidir?
Enstrüman nasıl saklanmalıdır?
Aslında birçok "klarnet bozuldu" problemi, yanlış bakım nedeniyle ortaya çıkar.
Bu nedenle klarnet öğrenmeye başlayan herkesin, bu süreci bilen bir eğitmen veya uzman eşliğinde yürütmesi çok önemlidir.
Sonuç: Klarnetin Kendisi Kadar Aksesuarları da Önemlidir
Benim kişisel görüşüm şudur:
Eğer bugün sıfırdan klarnete başlayacak olsaydım;
Kontrol edilmiş uygun fiyatlı bir klarnet,
Tavsiye edilmiş kaliteli bir bek,
Farklı numara ve farklı markalarda 3-4 kutu kamış,
Kaliteli bir kelepçe
ile başlangıç yapardım.
Çünkü uygun fiyatlı bir klarnetle bile profesyonel sahne yapılabilir. Ancak yanlış seçilmiş aksesuarlar, en iyi klarneti bile verimsiz hale getirebilir.
Biz, öğrencilerimiz için uzun denemeler sonucunda oluşturduğumuz ekipman kombinasyonlarını kontrol edilmiş ve denenmiş şekilde paketler halinde sunuyoruz. Klarnet, bek, kamış, kelepçe ve başlangıç ekipmanları hakkında detaylı bilgi almak için bizimle WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
📞 WhatsApp:
+90 (536) 958 29 45
Doğru ekipman seçimi, müzik yolculuğunuzdaki en önemli yatırımdır.
